قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / طرح و برنامه / جشنواره های معلم / اقدام پژوهی / اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز
اقدام پژوهی

اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز

اقدام پژوهی به معنی پژوهش در عمل است. پژوهش در عمل نوعی از مطالعه و بررسی است که افراد برای تغییر وضعیت نامطلوب و رسیدن به وضعیت نسبتا مطلوب و در نهایت بهسازی کارها در محیط شغلیشان بکار می برند. در این اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز مورد بررسی قرار است که می توانید آن را وب سایت آقای درس مطالعه و متن کامل آن را به صورت رایگان دریافت نمایید.

چکیده :

با توجّه به اهمیّت خواندن در این مقاله موارد ذیل ذکر شده است :

– اهداف خواندن
-راه کارهایی جهت بهتر خواندن
-راه حل ها و چگونگی اجرای راه حل ها 
-چگونگی به دست آوردن اطّلاعات در رابطه با مشکل دانش آموز

هدف های انجام اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز :

 -آشنایی بیشتر با روش ها وراه کارها یی جهت بهتر خواندن .
-پی بردن به نقش خواندن در پیشرفت دروس دیگر.
_کمک به دانش آموزی که مشکل خواندن دارد و این مشکل باعث افت تحصیلی او شده است
_مطالعه وتحقیق بیشتر جهت بهتر شدن امر یاددهی ویادگیری .  در این پژوهش سعی شده با استفاده ازنظر همکاران و کمک مادر و کمک دانش آموزان دیگر در کارهای تیمی تا حدودی مشکل دانش آموزپایه ی پنجم که در روخوانی ضعف شدیدی داشته و این ضعف روی دروس دیگر او نیز تأثیر داشته بررسی شود و تا حدودی هم مؤثر بوده است .

 مقدمه:

  اقرأباسم ربک الذی خلق بخوان به نام پروردگاری که تورا خلق کرده است(سوره علق آیه ۱)

 خواندن از جمله وسایل مهم فهمیدن در دنیای کنونی است. فرد می تواند نتیجه ی تحقیقات و مطالعات دیگران را که مدّتها به درازا کشیده است ، را ازطریق خواندن در مدّت زمان کوتاهی فرا گیرد .

 خوب خواندن از عوامل مهّم پیشرفت و سرگرمی ولذّت بردن ورفع خستگی است. امروز باید به کودکان خود خواندن را بیاموزیم تا فردادبتوانند بخوانند ویاد بگیرند. نکته ی مهّم در امر خواندن توجّه وتأکید بر امر فهمیدن می باشد نه صرفاً که به صورت عادت در آمده است .

یکی از علل ضعف  دانش آموزان در درورس مخصوصاً ضعف در حل کردن مسئله های ریاضی و نفهمیدن آنها مربو ط به ناتوانی آنها در روخوانی و عدم درک آنچه مطالب  می باشد .

  اغلب مشاهده می شود دانـش آموزی مطلبی را می خواند یا اولیـای او عقیده دارند مرتّب درس می خواند اما نمی فهمد یا دانش آموز دیگری با وجود این که تلاش می کند اما در املانویسی مشکل دارد تمام این اشکالات بر می گردد به ضعف دانش- آموز در روخوانی و آگاه نبودن او به روش مطالعه .

  یک معلّم آگاه وعلاقه مند به شغل معلّمی باید ابتداروشهای مطالعه وروان خوانی را به دانش آموزان خود بیاموزد وسپس  در پی برطرف کردن اشکالات در دروس دیگر باشد و این مقدور نمی باشد مگر این که خود معلّم از روشهای مختلف مطالعه و روان خوانی اطّلاع کافی داشته باشد .

 هدفهای آموزش خواندن در دبستان :

اساسی ترین منظور خواندن فهمیدن است و اگر همین هدف بر آورده شود سایر اهداف آموزش خواندن باکمی کوشش بر آورده می شود(ص ۲۹  انوشه پور).

 ۱٫ شناخت حرفها کلمه ها و درک معانی آنها
۲٫ پرورش قوه ی قضاوت در کودک
۳٫ ایجاد تواناییهای مطلوب در خواندن
۴٫گسترش خزانه ی لغات
۵٫ آشنایی با ویژگیهای اجتماعی ، فرهنگی ، اخلاقی جامعه  خویش و ایجاد قدرت سازگاری با آن
۶٫ پرورش قوای ذهنی چون تفکّر ، تحلیل و…
۷٫ ایجاد علاقه به خواندن انواع کتابها و مطالب نوشتاری ( صـ ۶۷ ناعمی)
۸٫ توانایی ترکیب اصوات گوناگون
۹٫ توانایی تفسیرو تعبیر تصاویر و مطالب و حدس زدن معنی لغات در ضمن جمله .
۱۰٫ افزایش توانایی فهم و تحلیل مو ضوعهای علمی مانند ریاضیات ، علوم و اصطلاحات علمی
۱۱٫ ایجاد حس همکاری ،یگانگی وتعاون بین کودکان و پرورش افراد متعهداز طریق درک وبرداشتهای واقعی از موضوعات.
۱۲٫ پرورش توانایی تمرکز افکار و تقویت درجه توجّه وتمرکز ذهن برای نتیجه گیری از موضوع (ص۳۰ انوشه پور).

فرضیه های پژوهش:

با توجه به این که مهمترین و اساسی ترین هدف خواندن ، فهمیدن مطالب است و خوب خواندن باعث بهتر و سریع تر شدن یادگیری است واین که راه وروش یادگیری بهتر از یاد دادن است تصمیم گرفتم به جای پرسش و پاسخ های مکرربه او در کم شدن مشکلش کمک کنم .

– ضعف در روخوانی باعث ضعف دروس دیگر شده است .
-توانایی کنترل تنفّس در بهتر خواندن تأثیر دارد .
-تقویت حافظه ی شنیداری باعث بهتر خواندن می شود .
– تقویت حافظه ی دیداری باعث بهتر خواندن می شود .
-درست خواندن باعث درک بهتر مطالب می شود.
-طرح سوال از درس باعث در ک بهتر آنچه خوانده می شود.

بیان مسئله و توصیف وضعیت موجود

حمید دانش آموزکلاس پایه ی پنجم ابتدایی در  از نظر ظاهر مرتّب بود ، تنها فرزند خانواده که پدرش هم خارج از استان کار می کرد و او اکثر اوقات با مادرش تنها زندگی می کرد  تکالیف مدرسه را درست  وبه موقع انجام می داد(البته با کمک زیاد مادر) امّا درسش  ضعیف بود و در  بیان آنچه یادگرفته بسیار مشکل داشت ونمرات او بسیار پایین بودند  .

 وقتی می خواست درس را جواب دهد اکثر اوقات زیر لبی چیزی می گفت یا می گفت بلدم اما فراموش کرده ام و نمی توانست به راحتی درس را جواب دهد.

  در خواندن فوق العاده ضعیف بود و نمی توانست به راحتی از روی درس بخواند. اکثر مواقع سطرها را گم می کرد بعضی کلمات را با مکث بسیار زیاد می خواند وقتی هم از متن خوانده شده از او سوال می شد نمی توانست جواب دهد .

  زنگ هنر کارش را خوب انجام می داد و با ذوق و اشتیاق کارهای هنری را انجام می داد مخصو صاً کاردستی و کار با گل را به خوبی انجام می داد.

گرد آوری شواهد اوّل (گردآوری اطّلاعات ) :

جهت کمک به حمید ابتدا با معلّمان سال های قبل او ، ومدیر مدرسه صحبت کردم در سال های قبل هم درس او ضعیف بوده است به خصوص در درس املا و روخوانی ضعف شدید داشته و با گذشت زمان در پایه های بعدی هم ضعف او  شدید تر شده است ؛ مدیر مدرسه و معلمان سالهای قبل هم تلاش کرده اند که به او کمک کنند، مثلاً در پایه ی دوم معلم او  چون فکر می کرده دانش آموزدرگروه دانش آموزان دیر آموز می باشد او را به مرکز مشاوره ارجاع داده اند اما حمید از نظر بهره ی هوشی  دانش آموز عادی تشخیص داده شده است .

  در پایه ی سوم هم به دلیل فوت یکی از وابستگان مادر زهرا و کم توجّهی مادر به او احساس کمبود محبت نموده و انگشت خود را می مکیده که این مشکل هم با کمک خانواده و مشاور برطرف شده است ؛ امّا وابستگی او به مادر زیادتر از قبل شده است .مادر ش می گفت  همیشه در درس ها به او کمک می کنم چون در خانه کار دیگری ندارم و وقت آزاد هم دارم امّا هر چه با او کار می کنم ، اصلاً نمی فهمد که کار او بیشتر به صورت تکرار و تمرین بوده است ؛ و این کار مادر باعث شده که او بیش از حد به مادر وابسته باشد و نتواند به تنهایی درس بخواند.

 در ارزیابی های مکرر و مشاهد ه ی دقیق تر (مهر ماه )متوجّه شدم بیشتر اشکالات حمید مربوط به ضعف او در روخوانی می باشد و چون در خواندن سرعت عمل بالایی ندارد ودرست نمی خواند ، متوجّه مطالب  نمی شود . البته قدرت یادگیری او هم بالا نبود.

 هر روز از او می خواستم درس را روخوانی کند ، روز بعد می خواستم مجدداً همان متن روز قبل را روخوانی کند و اشکالات او را یادداشت می کردم تا بهتر بتوانم به او کمک کنم .

تجزیه وتحلیل داده ها”

  پس از مطالعه و بررسی های لازم و صحبت هایی که با آموزگاران دیگر و مدیر مدرسه داشتم ، اطّلاعات به دست آمده را مورد تجزیه وتحلیل قرار داده و اشکالات وکاستی های دانش آموز مورد نظر مشخص شد . راه های مناسبی را برای حل یا کم شدن مشکل در نظر گرفتم .

 خلاصه ی یافته ها

   خلاصه ی یافته ها پس از تجزیه وتحلیل عبارتند از :

  • – زیر لبی و آهسته خواندن
  • –  مکث و توقّف زیاد بین تلفّظ کلمات
  • – اشتباه دیدن کلمات
  • -عدم توجه به چگونگی خواندن جمله
  • – گم کردن سطر ها
  • -فراموش کردن مفاهیمی که خوانده
  • -عدم فهم معنای عبارت

چگونگی اجرای راه حل ها

 پس از تحقیق و بررسی و با مشاهده ی دقیق متوجّه شدم باید ابتدا ضعف رو خوانی او را برطرف کنم تا خودبه خود در درس های دیگر هم پیشرفت کند برای این منظور با مدیر مدرسه و سایر همکاران صحبت نمودم و از نظرات و راه کارهای آنها،  از مجلات رشد معلم ، از  کتابها یی که درزمینه ی خواندن وجود داشتند و بیشتر از سی دی های آموزشی دکتر مصطفی تبریزی پیرامون اختلالات خواندن کمک گرفتم ؛ بعضی از راه کارها را هم به ابتکار خودم انجام می دادم. به دلیل اشتیاق زیاد مادر جهت کمک به فرزندش به کمک مدیر سی دی های آموزشی را در اختیار مادر هم قرار دادم و راهکارهای لازم را نیز به او دادم و در طول مدرسه با مادر دانش آموز در تماس بودم که کمک مادر هم در کم شدن مشکل مؤثر بود .

 در طول سال تحصیلی از نظرات دیگر همکاران استفاده می کردم و همکاران را تشویق می نمودم که به جای تمرین وتکرارهای زیادراه کارهای اساسی را به دانش آموزان و اولیاء آنها ارائه دهند و روند کار خود را در شورای آموزگاران  برای مدیر مدرسه توضیح می دادم واز نظرات آنها در کار خود استفاده می نمودم .

 بعضی از راهکارها به صورت انفرادی و بیشتر آنها هم به صورت گروهی در کلاس ، زنگ املا یا چند دقیقه ی باقی مانده تا پایان کلاس و در دروس دیگر به صورت خلاصه گویی درس ، طرح سؤال از درس کار می شد که دانش آموزان دیگر هم این کارها را دوست داشتند

 راه حل ها ی انتخابی اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز

چون راه کارها بیشتر به صورت عملی بودند و برای داش آموزان کلاس پنجم سخت نبودند راه های زیر را از بین راه کارهایی که پیدا کرده بودم انتخاب نمودم .

۱٫چون کنترل تنفّس برای خوب خواندن بسیار مهم است ابتدا تمرینهایی که برای کنترل تنفّس موثر هستند را شروع کردم که شامل کارهای زیر است :

الف- تعقیب کردن نوک مداد در جهات مختلف

ب – کنترل شعله ی شمع با فوت کردن

ج –کشیدن صداها  تا حدّ توان به صورت مسابقه بین دانش آموزان

۲٫ تقویت حافظه ی شنیداری و حساسیت شنیدار ی :

الف – در حضور دانش آموز با چند شی روی میز ضربه می زدم از  دانش آموز می_ خواستم به دقّت خوب گوش دهد بار دوم بدون اینکه نگاه کند صدا را گوش کند و بگوید  صدای چه بود ؛ البته بیشتر مواقع اشیایی که صدای آنها مثل هم بود را به سختی تشخیص می داد.

ب – تعداد ی کلمه را تلفّظ می کردم و از دانش آموز می خواستم آنها را تکرار کند که از ۳ کلمه شروع کردم تا ۵ کلمه را ،را حت می گفت امّا بیشتر برایش سخت بود .

۳٫ تقویت حافظه ی دیداری : جهت تقویت حافظه ی دیداری از دانش آموزان در زنگ املای آموزشی می خواستم متنی را در زمان مشخّصی صامت خوانی کنند ، سپس از آنها می خواستم کتاب ها را ببندند و کلماتی که به یاد دارند را بنویسند .یا کلمه هایی که دارای صدای مشخصی هستند را بنویسند .  تصویر خوانی ها هم برای این کار مناسب بودند.

۴٫ استفاده از جدول تند خوانی : از اومی خواستم ، د رمنزل یک متن را برای مادر خود رو خوا نی کند  و دریک جدول دریک ستون زمان روخوانی و در ستون دوم تعداد غلطها را یاداشت کند و این کار را  آنقدر ادامه دهد تا تعداد غلطهای آن متن  به صفر یا حداقل برسد  برای  بررسی جدول از دانش آموز  دیگری  هم  کمک می گرفتم به این شکل که در زمانی مشخص آن متن را بخواند ودوستش با جدول مطابقت بدهد.

اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز
اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز

۵٫جهت درک آنچه خوانده :

الف – سایه خوانی کلمات .

ب _ پیدا کردن شباهت ها و تفاوت ها در تصاویر ابتدا برای حمید بسیار سخت بود.

ج – دیدن یک تصویر و گفتن جزئیّات تصویرکه به صورت مسابقه هم در کلاس اجرا می شد

د – خواندن متن و بیان آنچه از متن خوانده است ، این کاربرایش بسیار مشکل بود  امّا با کمک هم گروهی ها می توانست تا دو سه جمله از متن را بیان کند.

ه – خواندن متن و طرح سوال از متن ؛ این کار در کلاس و اکثر درس ها انجام می شد  که برای او بسیار مشکل بود و نمی توانست سوالات مناسب و درستی طرح کند

 ن – خواندن متن  و انتخاب نام مناسب برای متن خوانده شده.

فایل کامل اقدام پژوهی حل مشکل روخوانی دانش آموز را از وب سایت آقای درس دریافت نمایید.

درباره ی mrdars.com

مطلب پیشنهادی

نمونه اقدام پژوهی

عنوان اقدام پژوهی : چگونه توانستم مشکلات کف پای صاف تعدادی از دانش آموزان آموزشگاه …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *